این آهنگ در مرثیه استاد ابوالحسن صبا ساخته شده که در تاریخ ۵ بهمن ۱۳۳۶ در شب هفت درگذشت آن فقید اجرا گردید. همچنین در برنامه گلهای رنگارنگ ۱۷۴ نیز این ترانه اجرا شده است .
آهنگ: مهدی خالدی
شعر: نواب صفا
در مقام: سه گاه
اجرا: استاد غلامحسین بنان
بگریم، بگریم خون که ناگه صبا رفت
کجا رفت، خداوند هنرها کجا رفت
تو تا بودی، وفا بودی، سراپا صفا بودی، کیمیا بودی
هنر پرور، هنر گستر، هنر را جلا بودی، بی ریا بودی چرا ناگه از جهان رفتی
چو مرغی سوی جنان رفتی چون فرشته ای سوی آسمان رفتی
ای صبا، یاد تو برون از ضمیر یاران نمی رود به روزگاران
نمی میرد آن مرد یکتا نمی میرد
اگر چه رویت نهان می باشد نواهایت جاودان می باشد تو جاویدی اگر چه تو تا ابد در خوابی به بزم اهل هنر می تابی چو خورشیدی کجایی، کجایی، ز یاران جدایی هنر بی تو گرفتار ماتم شد کجا رفتی که پشت هنر خم شد
زمانی از "ابوالحسن صبا" آموزگار بزرگ موسيقی ملی درباره شمار شاگردانش پرسيدند، پاسخ اين بود که رديف های ويولن من در سه هزار نسخه به فروش رفته است پس شايد بشود گفت حدود سه هزار نفر از شيوه آموزش من بهره برده اند.
در ميان اين هزاران نفر ويولن نوازانی نيز هستند که در نيم قرن گذشته نام و شهرت بسيار يافته اند. با اين همه شاگردان نام يافته صبا با آن که از يک سرچشمه تغذيه شده اند ولی شيوه نغمه پرورانی های آنها يکسان نيست و همين نايکسانی بر گونه گونی شيوه های اجرايی موسيقی ملی ما افزوده است.
نسل دوم ويولن نوازان پس از صبا مهارت ها و توانايی های اجرايی برگرفته از او را با لحن ها و شيوه های ديگری که به اقتضای زمان در عرضه موسيقی پيش آمده، در آميخته اند و رنگ و بويی "رومانتيک" و پرشور و حال به موسيقی سنتی بخشيده اند که طرفداران بسيار نيز پيدا کرده است.
استاد اسدالله ملک در سال 1320 در محله ی دروازه دولت تهران بدنیا آمد و چون برادر بزرگ تر خود " حسين ملک" سنتور نواز معروف، از خردسالی در فضای خانواده با موسيقی آشنا شده زيرا که هر سه دايی او اهل موسيقی بوده اند. اسدالله ابتدا نزد يکی از آنها با کمانچه آشنا شده و از راه نواختن آن خود را به ويولن رسانيده است.
وی که کودکی با ذوق و قریحه بود از همان دوران کودکی دلبسته ترنمات موسیقی شده و با ویولونی که در منزل داشتند به تمرین می پرداخت. اسدالله ملک از يازده سالگی وارد هنرستان موسيقی ملی شده و همزمان با کلاس صبا، به فراگيری مبانی موسيقی ملی پرداخته است. زمانی که ملک به برای ثبت نام به هنرستان می رود با دست هایی پر وارد می شود چنانکه یک دستش ویولن و در دست دیگرش کمانچه است و با استعدادی فراوان پا به این هنرستان می گذارد. ضمن تعلیم گرفتن از استادانی چون : ابوالحسن صبا – روح اللله خالقی – علی محمد خادم میثاق و دیگران در ارکستر انجمن موسیقی ملی به رهبری روح الله خالقی به نوازندگی مشغول می پردازد. ملک پس از اخذ دیپلم از این هنرستان برای ادامه تحصیل در موسیقی در دانشکده هنرهای زیبا نام نویسی می کند و از این دانشکده نیز موفق به اخذ لیسانس موسیقی می شود. ملک پس از فوت استادش صبا به تعلیم شاگردان این هنرستان به عنوان استاد می پردازد و به مدت سه سال در این هنرستان این کار را ادامه می دهد. استاد ملک در سن 17 سالگی رسما به رادیو می رود. وی در این سن با ساخت چهارمضراب معروف گریه لیلی در دستگاه دشتی با کوک مخصوص ر- می- دو- لا و چهارمضراب اصفهان با کوک دو – لا – لا – می به شهرت فراوان رسید و از این زمان بود که به آهنگ سازی در رادیو روی آورد و اولین آهنگش را ترانه سرای معروف رادیو بیژن ترقی به نام حکایت دل شعر گذاشت که در زمان خود شهرت یافت. با گذشت زمان سایر خوانندگان رادیو آهنگهایش را اجرا کردند و چون این آهنگ ها از اصالت خاصی از لحاظ ایرانی بودن برخوردار بود باعث شهرت هر چه بیشتر آهنگساز و خواننده ی آن می شد. سپس به همراهی ارکسترهای مختلف به برنامه گلها راه یافت و در این برنامه با خوانندگانی مثل : حسین قوامی – محمود و محمودی خوانساری – اکبر گلپایگانی – محمدرضا شجریان و کورس سرهنگ زاده همکاری کرد. ملک ضرب شناسی را نزد حسین تهرانی آموخت و بعدها با این استاد نامدار برنامه های متعددی را در رادیو و تلویزیون اجرا کرد که نوارهای آنها شاید هنوز باقی مانده باشد. از آن پس در برنامه تکنوازان با آقایان: احمد عبادی، رضا ورزنده، جلیل شهناز و فرهنگ شریف برنامه هایی اجرا کرد که خاطره آن هنوز در اذهان باقی مانهد است.
زمانی که مارسل استپانیان ارکستر پاپ را در رادیو و تلویزیون تشکیل داد عده ای از نوازندگان این ارکستر از موزیسین های فرانسوی بودند و تنها ویولونیستی که در این ارکستر همکاری داشت استاد ملک بود و در اجرای قسمت مربوط به خود آنچنان استادانه عمل کرد که به او لقب ساز آرشه ی سحرآمیز دادند .چندی بعد یهودی منوهین ویولونیست بزرگ دنیا که برای کنفرانس موسیقی جهانی به ایران آمده بود وقتی ویولن ملک را در سالن آمفی تاتر هنرهای زیبا شنید از وی دعوت نمود تا در این فستیوال ها شرکت نماید و وی در فستیوال های لیون فرانسه – ونیز ایتالیا – پامپالونای اسپانیا همراه با آقایان احمد عبادی – حسین تهرانی – حسین ملک و غیره شرکت نمود و در ایتالیا گروه آنان رتبه ی اول موسیقی جهانی را دریافت نمود. استاد اسدالله ملک یکی از تکنوازهای خوب و موفق برنامه ی گلها بود بطوریکه هر کس صدای ساز استاد را می شنید بی اختیار تحت تاثیر پنجه های شیرین و آرشه سحرآمیزش قرار می گرفت. استاد ملک مدتی نیز با همکاری منوچهر جهانبگلو برنامه هایی با عنوان نوایی از موسیقی ملی را تنظیم کردند که بعد از گلها به عقیده ی عده ای از صاحبنظران یکی از برنامه های خوب و موفق رادیو بشمار می رفت.
اسدالله ملک همچنین ترانه های بسياری ساخته که رقم آن را تا 200 فقره تخمين می زنند و البته همه آن به اجرا در نيامده است. از ميان اجرا در نيامده است. از ميان اجرا شده ها می توان از حکايت دل، بی وفايی، قاصدک، ميخانه، مرغ شباهنگ، و ... ياد کرد.
این استاد چیره دست و گرانقدر در يازده هم بهمن ماه سال 1380، چشم از جهان فرو بست.
در پایان این پست به عرض می رسانم اگر نت دلخواهی از ترانه های اصیل ایرانی مد نظر دوستان بود که مایل به تهیه آن هستند، در قسمت نظرات بیان کنند
تا در وبلاگ قرار گیرد. البته تا جایی که بتوانم آنها را تهیه کنم.
با تشکر از محبت های بی دریغ شما عزیزان
+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم آبان 1388ساعت 15:3 توسط ج.س.
|
دراین
پست تصمیم دارم چند عکس کمیاب و واقعا دیدنی از هنرمندان موسیقی اصیلایرانی
را با کیفیت مطلوب نشان دهم. امیدوارم که مورد پسند واقع گردد. درضمن
نظر یادتون نره.
داوود پیرنیا در دفتر
کار شخصی اش در خانه مشیرالدوله در لاله زار فعلی
داوود پیرنیا به همراه
رهی معیری در ایستگاه رادیو تهران واقع در میدان ارگ
ادیب خوانساری، مرتضی
محجوبی و مرضیه در ایستگاه رادیو واقع در میدان ارگ
ابوالحسن صبا، مرتضی
محجوبی و علی تجویدی در ایستگاه رادیو واقع در میدان ارگ در سال 1334
خوانندگان زن برنامه
گلها: الهه، پوران، یاسمین به همراه ایرن بازیگر
نشسته
(راست به چپ): احمد ابراهیمی، بیژن ترقی، حسین تهرانی، پرویز یاحقی
ردیف
دوم (راست به چپ): سلیمان امیرقاسمی، فرهنگ شریف، ذبیح ملک پور، مرتضی محجوبی،
ابراهیم صهبا، صادق سرمد
بالای
محجوبی: نبی زاده (طیوری)
+ نوشته شده در دوشنبه یازدهم آبان 1388ساعت 17:10 توسط ج.س.
|
از اینکه مدت زیادی
به علت مشغله های کاری نتوانستم در خدمت دوستان و سروران گرامی باشم عذرخواهی می
کنم.
توی این مدت
اتفاقات زیادی توی موسیقی افتاد که گاهی برای ما خبر مسرت بخشی بود و گاهی باعث می
شد که آه از نهادمون بلند بشه. به هر حال سعی دارم در این شروع دوباره به
بررسی این اتفاقات نیز بپردازم. بهنظر بنده چیزی که
در حال حاضر خیلی ضروری به نظر می رسد تلاش در جهت احیایهر چه
بیشتر موسیقی ملی ایرانی است. در این راستا از تمامای دوستان دعوتمی کنم تا نظرات و پیشنهادات خود را در این
زمینه ارائه فرمایند تا شایدبتوان به راه حلی
مناسب برای این کاردست یافت. منتظر نظرات شما هستم.
و اما در قسمت بعد در مورد پرویز وکیلی صحبت کنم
پرویزوکیلی در 1مهر1311
در تهران به دنیا آمد او دیپلم ادبیات فارسی بود و کارمند بانک ملی و تمام اشعار
شعرای بزرگ را از بر بود. از زمانی که شروع به ترانه سرایی کرد ازبانک ملی استعفا
داد و در شروع کار خود به خاطر اشعار زیبا و پرمعنایش و تائید شورای موسیقی به
استخدام رادیو ایران در آمد.
او اولین کار خود به نام روزگار را به ویگن داد.
ناگفته نماند ناصررستگار نژاد زمانی که قصد داشت به آمریکا مهاجرت کند این شاعر
جوان و تازه کاربه را به ویگن معرفی می کند و می بینیم که هنوز پس از 50سال اشعارش
جاودانه ماندهاند. در واقع مثلث هنری که بین پرویز وکیلی، ویگن و عطالله خرم
برقرارشد باعث ماندگاری این ترانه ها شد. او اکثر ترانه هایش را به ویگن داد و برای
هنرمندان دیگری مثل عارف - منوچهر سخایی – آرتوش – رامش – ایرج – پوران - الهه -
هایده - مهستی - مهرپویا - گوگوش - محمد نوری - دلکش - روانبخش - امیررسایی -
عهدیه - فرامرز پارسی - گروه اعجوبه ها - ویلسون - ضیاء و….. شعر می سرود.
دراینجا ترانه هایی که پرویز وکیلی برای ویگن سروده است رابه اطلاع شما میرسانم:
دام گیسو- وعده شکن-
غریق- انگشترسلیمان - بی ستاره - دیدار - عیادت - شکوفه ها - علی بابا - گل وحشی
(شوق دوست) - جادوی رنگین - عروس - حلفه گل - دیدار مادر - شاید یبایی -
جلوه قمر - خسته(یادتو) - چوپان - خنده گل - آسمان آبی - بیابیا - پریا - رقص کولی
- یادگاری - خواب ناز - قهر - جشن تولد - نسیم - فریاد انتظار - کجاوه - سبزه گره
- حیران (بیم وامید) - زن خنده مستانه - سرگذشت - یاس پرپر - گمشده - پایان سفر -
گیسوی کوتاه - سرنوشت - دروگران - جای توخالی1 - بندر - جای توخالی2 - لیلی منال -
سافی - بهارمن - آخرین دیدار - ابرو - یاد - شانه وبهانه - کوچ پرستوها - عروس
دریا - داستان یک عشق - همیشه به یادتوام - هم آوازقناری - دل دیوانه - خزان
-دختر دریا - گل بوسه(بهوای تو) - دوکبوتر - بندر - جنگل تنهایی - دریای بی آرام -
مادر - عروس ساحل (پری دریایی) - مرابیادآر - کلاغ پر - پیمان - گذشتم (قسم) -
وداع - انتظار - چکنم ازسفر برگردی (چه بگویم چه نویسم)
-چاره ساز - عشقبیهوده
- کاروان عروسی - نمیذارم بری - انتظار (غروب) -فریب -شهرعشق - چه کنم (آرزو) - کوچ - برگطلایی - رفتم خداحافظ - مرگ معشوق -داغ بوسه
- رنگین کمان - صیاد- از تو می
پرسم - ماهیگیر - آتش و خاکستر -عشق پنهان - هفت هشت - جانم بقربانت - گل بهشتی - عشق پنهانی -
و.................
در پایان اثری از این
شاعر گرانقدر در برنامه گلها تقدیم می کنم.
در بخش اول این قسمت گوشه های موسیقی ردیفی با اجراهای گوناگون استادان بزرگ موسیقی ایرانی تقدیم می گردد. در این اجراها توجه به لحن های متفاوت نوازندگان در ارائه گوشه ها این حقیقت را به اثبات می رساند که اگرچه یک گوشه موسیقی ایرانی یک نام و یک چارچوب کلی دارد اما در اجرا می تواند به تعداد نوازندگان مختلفمتفاوت باشد. زیرا کشف حقیقت معنی یک گوشه موسیقی ردیفی محتاج تلاش و اجراهای متعدد است و نهایتا هر نوازنده با درک نسبی خود تنها می تواند از دریای موسیقی ایرانی و اندازه ظرفش بنوشد. برای روشن تر شدن مطلب فوق روایتهای سه استاد بزرگ از گوشه های مشابه در دستگاه ماهور را به سمع شما می رسانم:
در بخش دوم این قسمت برنامه ای از سری برنامه های گلها در دستگاه ماهور تقدیم می گردد. این برنامه گلهای تازه شماره 126 می باشد. مشخصات دیگر این برنامه در زیر آمده است:
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و هشتم بهمن 1387ساعت 14:53 توسط ج.س.
|
فعالیت این وبلاگ در زمینه موسیقی اصیل و سنتی سرزمین پارس و موضوعات و مطالب مرتبط با آن می باشد. معرفی جنبه های ساختاری این موسیقی غنی از طریق برنامه گلها (گلهای جاویدان, گلهای رنگارنگ, شاخه گل, برگ سبز و...) کتابهای چاپ شده در این زمینه, ایجاد مباحث گروهی در یک زمینه خاص, مصاحبه با هنرمندان گرانقدر و نظرات سازنده شما خلاصه ای از فعالیتهای این وبلاگ است. به امید حق و به امید اعتلای هر چه بیشتر موسیقی اصیل ایرانی.
